Wieloletnia roślina zielna kłączowa. Poziome, grube (do 2-3 cm średnicy) kłącza o długości do 1-1,5 m znajdują się na powierzchni lub w górnej warstwie gleby. Cienkie korzenie odchodzą od pogrubionych węzłów. Łodygi kwiatowe (strzałki) do 50-60 cm wysokości, czerwonawe, wełnisto-owłosione, pokryte łuskowatymi, szypułkowymi liśćmi, które w dolnej części łodygi mają małe zaokrąglone blaszki.

Wieloletnia roślina zielna kłączowa. Poziome, grube (do 2-3 cm średnicy) kłącza o długości do 1-1,5 m znajdują się na powierzchni lub w górnej warstwie gleby. Cienkie korzenie odchodzą od pogrubionych węzłów. Łodygi kwiatowe (strzałki) do 50-60 cm wysokości, czerwonawe, wełnisto-owłosione, pokryte łuskowatymi, szypułkowymi liśćmi, które w dolnej części łodygi mają małe zaokrąglone blaszki.

Strzałki pojawiają się wczesną wiosną przed wzrostem liści (kwiecień), zamierają w drugiej połowie maja – w pierwszej połowie czerwca po owocowaniu. Po kwitnieniu rozwijają się prawdziwe zielone liście tworzące rozety. Są bardzo duże (50-70 cm średnicy), zaokrąglone, o sercowatej podstawie, kanciasto nierówno uzębione, cienkie, szarozielone poniżej, miękkie o włosach, z długimi (do 10-15 cm) grubymi ogonkami. Kwiaty brudnofioletowe, rurkowate, zebrane w kosze o długości 5-6 mm, tworzące pędzle na wierzchołkach pędów. Owoce to niełupki z kępką. Roślina kwitnie w drugiej połowie kwietnia – pierwszej połowie maja. Owoce dojrzewają w maju. Lepiężnik jest szeroko rozpowszechniony w Europie Zachodniej, na Kaukazie, na Krymie, na Ukrainie, w zachodnich i centralnych regionach europejskiej części Rosji. Rośnie wzdłuż brzegów rzek i jezior, a czasem tylko w wilgotnych, szczególnie piaszczystych miejscach.

Najlepszą porą na zbiór surowców (kłączy i liści) jest faza kwitnienia i początek intensywnego odrastania liści. Surowce suszy się na strychach pod żelaznym dachem lub pod wiatami o dobrej wentylacji. Liście są zawieszone w jednym rzędzie na sznurku lub rozłożone w jednej warstwie na papierze lub tkaninie. Okres ważności 3 lata.

Oprócz lepiężnika leczniczego stosuje się lepiężnik biały – P. albus (L.) Gaertn. Rośnie w europejskiej części Rosji i na Kaukazie. Skład chemiczny lepiężnika lekarskiego i lepiężnika białego jest bardzo zbliżony.

Kłącza zawierają: glikozydy triterpenowe (saponiny) – do 7,5%, garbniki, w większości nie hydrolizujące (ok. 5%), olejek eteryczny (0,1-0,2%), śladowe ilości alkaloidów (ok. 0,04%), flawonoidy, petazol alkoholu terpenowego oraz jego estrowa petazyna, inulina, znaczna ilość manganu.

Te same substancje znaleziono w liściach, ale w mniejszych ilościach; jest nieco więcej flawonoidów, zwłaszcza w kwiatostanach (do 0,6%).
Złożony skład chemiczny lepiężnika wyjaśnia jego różnorodne zastosowanie w medycynie ludowej. Jest stosowany jako środek moczopędny, gojący rany, przeciwastmatyczny i przeciw robakom. Ekstrakty z kłączy obu gatunków są bardziej aktywne. Świeże liście są używane jako środek do gojenia się ran, a ich wywar jest stosowany w leczeniu kaszlu.

Lepiężnik ma szczególne właściwości farmakologiczne. Leki z tej rośliny wyróżniają się właściwościami hipotensyjnymi, przeciwbólowymi, gojącymi rany, wykrztuśnymi, uspokajającymi, napotnymi i przeciwrobaczymi.

Leki z tej rośliny stosuje się w leczeniu astmy oskrzelowej, zapalenia oskrzeli, ostrego i przewlekłego zapalenia krtani, ostrych chorób układu oddechowego, histerii, neurastenii hiperstenicznej i nadciśnienia w początkowym stadium.

Liście są również częścią kolekcji Zdrenko, stosowanej w praktyce medycznej jako środek objawowy w leczeniu niektórych nowotworów złośliwych, wrzodów żołądka i zapalenia żołądka.

Opr: Chris D.

Żródło: topref.ru