Ostropest plamisty (łac. Silybum marianum (L.) Gaertn.) należy do jednej z największych roślin systematycznie kwitnących – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych (Asteraceae). Ojczyzną rośliny jest Europa Południowa.

Opis botaniczny

Ostropest plamisty to roczna lub dwuletnia roślina zielna o wysokości do 150 cm,  łodyga mocna, wyprostowana, lekko rozgałęziona, bruzdowana, naga lub lekko pajęczynowa, uformowana w drugim roku życia. Liście rozety podstawy są bardzo duże (do 80 cm długości i 30 cm szerokości), podłużno-owalne, silnie pomarszczone; Łodyga naprzemienna, skórzasta, błyszcząca z białymi poprzecznymi paskami, wzdłuż krawędzi i żył poniżej z żółtawymi kolcami. Kwiaty są malinowo-liliowe lub fioletowe, zebrane w duże pojedyncze kuliste koszyczki z kolczastymi liśćmi opakowania. Wszystkie kwiaty w koszu są rurkowe, biseksualne. Owocem jest niełupek z białymi plamkami z kępką i pomarszczoną powierzchnią o długości 5 mm. Kwitnie przez całe lato. Formuła kwiatu ostropestu plamistego: *CH0-∞L(5)T(5)P(2). Owoce dojrzewają we wrześniu – październiku.

Występowanie

Występuje w centralnych i południowych regionach europejskiej Rosji, na południowej Syberii, na Kaukazie, a także w Europie Zachodniej, Azji Mniejszej, Ameryce Północnej, Afryce i Australii Południowej. Rośnie na suchych glebach zasolonych, opuszczonych polach, nieużytkach, wzdłuż poboczy dróg, zarośniętych miejscach, przydomowych ogródkach i sadach jako chwast. W regionie środkowej Wołgi i Terytorium Krasnodarskim wprowadzono do kultury ostropest plamisty w celu uzyskania surowców leczniczych.

Surowiec

Do celów leczniczych zbiera się dojrzałe suszone owoce, a także nasiona i korzenie. Nasiona zbiera się w sierpniu-wrześniu, kiedy opakowania koszowe wysychają. Zbiór rozpoczyna się wcześnie rano, zanim kwiaty zakwitną, suszy się je i przechowuje w dobrze wentylowanych pomieszczeniach przez 1 rok. Korzenie wykopuje się jesienią, myje, suszy na słońcu lub w temperaturze 40-50 ̊С i przechowuje w szczelnie zamkniętym szklanym pojemniku.

Skład chemiczny

Głównymi składnikami aktywnymi zawartymi w owocach ostropestu plamistego są flawonoidy i ich pochodne (sylibina, sylikrystyna, sylidianina, eriodiktiol itp.), olej tłuszczowy (do 32%), olejek eteryczny (0,08%), alkaloidy, saponiny, żywice, śluz , kwasy organiczne, witaminy E, K, D, witaminy z grupy B, olej tłuszczowy (16-28%), aminy biogenne (tyramina, histamina), makro- i mikroelementy, białko i inne substancje.

Właściwości farmakologiczne

Preparaty z owoców ostropestu plamistego wzmagają powstawanie i wydalanie żółci, zwiększają właściwości ochronne wątroby przed infekcjami i różnego rodzaju zatruciami. Wykazują działanie antyoksydacyjne, stymulują syntezę białek strukturalnych i fosfolipidów, stabilizują błony i przyspieszają regenerację komórek wątroby. Dobroczynne właściwości ostropestu plamistego umożliwiają zastosowanie rośliny w leczeniu ostrego i przewlekłego zapalenia wątroby, marskości wątroby, zapalenia pęcherzyka żółciowego, a także toksycznych zatruć chemicznych, cukrzycy, przewlekłych chorób przewodu pokarmowego, żylaków kończyn dolnych.

Zastosowanie w medycynie tradycyjnej

W medycynie ludowej sok z liści ostropestu plamistego stosowany jest jako łagodny środek przeczyszczający, napotny, moczopędny i żółciopędny. Jest również pijany na zaparcia, zapalenie okrężnicy. Odwar z korzeni stosuje się na zapalenie żołądka, biegunkę, rwę kulszową, drgawki, zatrzymanie moczu. Stosowanie proszku z nasion ostropestu plamistego (mączka, mąka) obniża poziom cukru we krwi, oczyszcza krew i pomaga przy żylakach.

Żródło: bcaa.ua