Bez czarny (Sambucus nigra L.) jest szeroko rozpowszechniony w swojej naturalnej postaci w całej Europie, można go również znaleźć na Zakaukaziu, a nawet w północnej Afryce, gdzie klimat nie jest bardzo suchy.

Kwiaty bzu czarnego (Sambuci flos) znane są ze słodkiego, osobliwego zapachu, nawet lekko odurzającego, a także ze względu na swój wygląd – kwiaty bzu wyglądają jak tarcza wielu małych gwiazdek o barwie białej, mlecznej lub biało-żółtej.

Bez czarny kwitnie od maja do czerwca, a owoce dojrzewają do września i długo utrzymują się na gałązkach. Dzięki tej funkcji bez czarny wygląda bardzo efektownie po opadnięciu liści, które zdobią każdy ogród.

Używane części czarnego bzu. Kwiaty.

Zbieranie, zbiór i przechowywanie kwiatów czarnego bzu

Kwiaty czarnego bzu zbiera się w okresie kwitnienia – w ciągu miesiąca od końca czerwca do połowy lipca. Kwiatostany są całkowicie odcinane, suszone w pomieszczeniach o dobrej wentylacji, rozprowadzane cienką warstwą na papierze. Również suszarki są używane w temperaturze 30-35 ⁰ C.

Aktywne składniki kwiatów czarnego bzu

Kwiaty zawierają olejek eteryczny (terpeny itp.), glikozydy (sambunigryna itp.), rutynę, karoten, cholinę, alkaloidy (mięso końskie, sangwinarynę), kwasy (jabłkowy, askorbinowy, waleriany, chlorogenowy, kawowy), garbniki, śluz, żywice, minerały, lentosany.

Farmakologiczne działanie kwiatów czarnego bzu

Główne właściwości farmakologiczne kwiatów czarnego bzu to działanie przeciwzapalne, napotne, moczopędne i łagodnie wykrztuśne. Olej tłuszczowy i rutyna mają zdolność tłumienia stanów zapalnych na różnych etapach. Działanie napotne odbywa się dzięki wpływowi na ośrodki termoregulacji mózgu. Wykazuje łagodne działanie przeczyszczające i przeciwbólowe, zdolność do zwiększania odporności organizmu, a także działanie przeciwbakteryjne.

Wskazania do stosowania kwiatów czarnego bzu

Jako środek przeciwzapalny i napotny jest szeroko stosowany w chorobach układu oddechowego i innych chorobach zapalnych (zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, astma oskrzelowa, rozstrzenie oskrzeli, krztusiec, zapalenie migdałków, grypa, reumatyzm, zapalenie wielostawowe). W chorobach układu sercowo-naczyniowego (zapalenie mięśnia sercowego, wady serca) i chorobach układu moczowego wykorzystuje się właściwości moczopędne kwiatów czarnego bzu.

Roślina jest również stosowana w kompleksowym leczeniu chorób związanych ze zwiększoną przepuszczalnością naczyń włosowatych, cukrzycą, menopauzą, chorobami skóry, chorobami przyzębia i patologią jelit. Miejscowo stosowany przy zapaleniu krtani i migdałków (płukanie), oparzeniach, czyrakach, ranach, zapaleniu spojówek, zapaleniu powiek (płyny), zapaleniu mięśni, zapaleniu nerwów i zapaleniu stawów (okłady), nieżycie nosa, zapaleniu zatok, zapaleniu migdałków, zapaleniu gardła (krople, inhalacje).

Sposób aplikacji i dozowania kwiatów czarnego bzu

Herbata z kwiatu czarnego bzu jest najczęściej stosowaną formą dawkowania. Do jej przygotowania 2 łyżeczki kwiatów zalewa się 250 ml wrzącej wody i zaparza  10 minut. Aby uzyskać efekt napotny, należy wypić 1/2 litra herbaty na ciepło. W celu systematycznej terapii przeciwzapalnej przepisuje się 1 szklankę 3 razy dziennie przez ponad 3 tygodnie. Kwiaty czarnego bzu wchodzą w skład preparatu złożonego Sinupret® firmy Bionorica, SE, który stosuje się w leczeniu chorób zapalnych zatok przynosowych.

Efekty uboczne kwiatów czarnego bzu

Przy prawidłowym dawkowaniu praktycznie nie ma skutków ubocznych. W przypadku przedawkowania możliwe są nudności i wymioty.

Przeciwwskazania do stosowania kwiatów czarnego bzu

Moczówka prosta (łac. diabetes insipidus)  cukrzyca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Opr: kustosz.

Źródło: bionorica.ua